W pracy ks. Ołtarzewskiego z 1886 roku, opublikowanej w Ogrodniku Polskim, natrafiliśmy na fascynujący opis dawnej winnicy w Budziskach w powiecie łukowskim (około 30 km od nas). Tamtejszy ogrodnik, Stanisław Witkowski, który praktykował wcześniej u francuskiego ogrodnika Rende w Rusinowie, prowadził winorośl w sposób nietypowy, ale niezwykle inspirujący:

„Wina 200 krzewów różnych odmian, które na 7miu płotach trzcinowych, po 30 sążni długości mających, jest rozpięte.”
– ks. Ołtarzewski, Ogrodnik Polski, 1886
Źródło: zastawie-netau.net/sadownictwo

Płoty trzcinowe jako podpory dla winorośli? Czemu nie! Nie tylko stanowiły konstrukcję do prowadzenia pędów, ale też – jak się okazuje – mogły pełnić funkcję ochronną: ograniczać wychłodzenie nocą, osłaniać przed wiatrem i tworzyć korzystny mikroklimat.

Zainspirowani tą metodą, postanowiliśmy stworzyć eksperymentalny rząd winorośli prowadzony na trzcinowym rusztowaniu. Będzie to forma pokazowa – nawiązująca do dawnych tradycji ogrodniczych regionu, a jednocześnie praktyczne sprawdzenie, jak taka konstrukcja zachowuje się w naszym klimacie, m.in. pod kątem przymrozków.

Oto dwa możliwe warianty prowadzenia winorośli na trzcinowym płocie, które rozważamy:

Obustronne prowadzenie

Jednostronne prowadzenie

Wizualizacja AI

Jeśli chcesz przeczytać oryginalny tekst ks. Ołtarzewskiego z 1886 roku, w którym opisano ogrodnika Witkowskiego i jego trzcinowe płoty w Budziskach, znajdziesz go w cyfrowym archiwum:

„Ogrodnik Polski”, tom 8 (1886) – Biblioteka Cyfrowa UMCS

To cenne źródło wiedzy o dawnych metodach sadowniczych i ogrodniczych z terenów Lubelszczyzny i Podlasia – zaskakująco aktualne nawet dziś.

Współcześnie trzcinowe maty wykorzystuje się głównie do osłony ogrodzeń czy balkonów, ale my chcemy sprawdzić ich dawną funkcję – jako naturalną podporę i barierę chroniącą winorośl. Czy pomoże to przy późnych przymrozkach? Czy stworzy cieplejszy mikroklimat? Czy warto wrócić do tej technologii sprzed 140 lat?

Zobaczymy. I damy znać.